Skip to main content

Opening Kennis- en Informatiecentrum in Historiehuis

  • Afbeeldingen | Bron: Rob Oostwegel, Mat Snijders, Provincie Limburg, Anita van Mulken, Wim Hanssen ©

Op vrijdag 12 mei 2023 is in Elsloo het kennis- en informatiecentrum over de Nederlands-Belgische Maasvallei officieel geopend.

Wethouder Gina van Mulken van gemeente Stein verrichtte de opening namens de Nederlandse oever. Namens de Belgische oever was dat Katrien Schaerlaekens, projectleider bij Regionaal Landschap Kempen en Maasland. Daarna konden de aanwezigen onder het genot van hapjes en drankjes het centrum bekijken. Het centrum zit in een aparte ruimte van het Historiehuis van de Maasvallei.

Bij de zeer geslaagde opening van het kenniscentrum van het Historiehuis van de Maasvallei lag de nadruk op de historie zonder grenzen. Zowel Nederland (Stein) als België (de Wissen) waren vertegenwoordigd. Dit was de start van een nauwe samenwerking zowel in het kader van historie als van toerisme. 

Foto Rob Oostwegel, De Limburger (embedded)

Ontmoeten, informatie en inspiratie
“Het kenniscentrum is heel toegankelijk. Het is een ontmoetingsplek waar mensen gratis kunnen binnenlopen en snuffelen. Met een belevingskamer, uitgebreide bibliotheek, minibioscoop en visuele en digitale presentaties. Bezoekers vinden hier informatie en inspiratie over de geschiedenis, cultuur en het landschap van de Maasvallei, de dorpen en de inwoners. Ook is er een koffiehoekje waar iedereen welkom is: van inwoners en ondernemers tot studenten, recreanten en toeristen”  aldus Marianne van Kan en Guus Peters, bestuursleden van Historiehuis van de Maasvallei.

LEADER Zuid-Limburg
Het Kennis- en informatiecentrum Maasvallei ontvangt een subsidie van LEADER Zuid-Limburg. LEADER is een Europees subsidieprogramma voor het ontwikkelen van het platteland. De Europese Unie, Provincie Limburg en de Zuid-Limburgse gemeenten stellen geld beschikbaar voor LEADER Zuid-Limburg. Voor dit project is dat gemeente Stein.
Daarnaast ontvangt het centrum financiële steun van het VSBfonds en Prins Bernard Cultuurfonds.
Andere samenwerkingspartners zijn Dorpsplatform Elsloo, Projectbureau Rivierpark Maasvallei, Stichting het Limburgs Landschap en Vereniging van Kleine Kernen Limburg.

Sjang Peters zaal
Tevens werd diezelfde middag een zaal in het museum vernoemd naar Sjang Peters, mede-oprichter en eerste conservator van het toenmalige Streekmuseum "De Schippersbeurs". Enkele van zijn kinderen hebben de opening verricht en de familie is terecht trots op dit postuum eerbetoon. 

Historiehuis van de Maasvallei collage

Opnieuw 4 boeken gratis te downloaden

Cover Meers Van moeras tot dorp No van Mulken 2018 1

In 2018 verscheen het boek "Meers, van moeras tot dorp" geschreven door No van Mulken. Meer dan 250 pagina's over de geschiedenis van Meers, met ongeveer 300 foto's en kaarten.
No van Mulken greep de kans om de herinneringen te ontfutselen aan de laatste generatie Meersenaren die "de goede oude tijd" in het dorp nog hebben meegemaakt. De auteur voelde 25 markante Meersenaren aan de tand, verklaart alle straatnamen en laat oorlogen, bokkenrijders, smokkelaars en processies nog eens de revue passeren.

Het boek is inmiddels helemaal uitverkocht. Om het voor het nageslacht te bewaren hebben wij het met toestemming van No van Mulken hier gratis ter lezing/download aangeboden. U kunt het boek (79 mb) HIER downloaden/lezen >

 

boek slide 01

“Op het netvlies gebrand” is een prachtig naslagwerk vol historische en nog nooit eerder gepubliceerde teksten en foto’s van de oorlogsjaren in Stein, Meers, Maasband en Elsloo.
Het bijna 500 pagina’s tellende boek geeft een uniek beeld van de oorlogsjaren tussen 1939 en 1945 in betreffende dorpen tijdens de Duitse inval, de bezetting en de bevrijding. De persoonlijke verhalen beschrijven het leven tijdens de oorlogsjaren op indringende wijze. Het boek kwam in 2020 uit ter herdenking van 75 jaar bevrijding van de gemeente Stein.
Het boek is uitverkocht. Om iedereen er van te laten genieten en kennis te vergaren is het online gezet. 

U kunt het boek (30 mb) HIER downloaden/lezen >

 

Maasvallei in stroomversnelling 2022 2
"De Maasvallei in een stroomversnelling" met als ondertitel: - de ontwikkelingen in Elsloo en omgeving tussen 1920 en 1940 - door streekhistoricus Guus Peters. De 400 exemplaren waren vlak na verschijning in mei 2022 helemaal uitverkocht.

In dit boek wordt de ontwikkeling en het leven in een typisch Maaslands dorp beschreven tussen 1920 en 1940. Een periode waarin de aanleg van de Staatsmijn Maurits in Geleen en de mijn Limbourg-Meuse in Eisden-Maasmechelen, de daarbij horende huisvesting van arbeiders en de aanleg van infrastructuur - zoals het Julianakanaal - zorgen voor een landschappelijke, economische, sociale en culturele omwenteling.

Om toch iedereen kennis over die periode te laten opdoen en te laten genieten van de inhoud, kunt u het boek (28 mb) HIER gratis lezen/downloaden >

 

Jo Cobben maakt dagelijks een wandeling in of rond Elsloo. Al lopend dwalen zijn gedachten altijd terug naar zijn jeugdjaren 1944 tot 1950, waaraan hij goede en leuke herinneringen heeft.

Om ook het Aelsers Plat te koesteren en voor het nageslacht vast te leggen, heeft deze auteur van "De Platte Aelsenaer" zijn verhalen in 't plat op papier gezet en in april 2022 in een boekje gebundeld onder de titel "Trampele in Aelse" 
Het boekje van ca 125 pagina's is voor slechts 10 euro te koop bij Historiehuis van de Maasvallei, zolang de voorraad strekt.

Voor het geval dat u achter het net vist, kunt u het boekje (35 mb) HIER gratis lezen/downloaden >

 

 

Stolperstein voor verzetsheld Henri Schepers

  • Afbeeldingen | Bron: Werkgroep Stolpersteine Meerssen, Historiehuis van de Maasvallei, Pierre Reubsaet, Monique Reubsaet-Wouters, wikipedia, Traces Of War, De Limburger (embedded) ©

Foto boven: hier werd Henri Schepers geboren, bij de ronde boog, Op de Berg 6 in Elsloo

Woensdag 4 mei 2022 is voor zijn geboortehuis Op de Berg 6 in Elsloo, het huidige Streekmuseum, een Stolperstein gelegd voor de Elsloose verzetsheld Henri Schepers.
Henri werd in Elsloo geboren op 21 december 1914 en op 18 augustus 1944 in de val gelokt en vermoord in Meerssen. Lees zijn verhaal hieronder.

De Stolperstein werd gelegd door zijn neven Jo Schepers en Paul Wouters. Naast toespraken door burgemeester Leurs-Mordang en streekhistoricus Guus Peters, werden ook enkele muzikale intermezzo's gespeeld door familieleden.
Het is overigens de eerste en tot dusver enige Stolperstein in Elsloo.

Op 23 april jongstleden werd bij Beekstraat 22a in Meerssen, zijn woonadres in 1944, door het plaatselijk comité ook een Stolperstein voor Henri Schepers gelegd.

Elsloo stolperstein Henri Schepers collage Pierre Reubsaet

Foto's Pierre Reubsaet

Stolperstein Henri Schepers neven

De initiatiefnemers Paul Wouters (links) en Jo Schepers bij de Stolperstein van hun oom Henri Schepers (Foto: Monique Reubsaet-Wouters)

Lees meer …Stolperstein voor verzetsheld Henri Schepers

Bewoningsgeschiedenis van Elsloo in de 18e en 19e eeuw

  • Afbeeldingen | Bron: Aezel project, Historiehuis van de Maasvallei ©

Onder de vleugels van het Euroregionaal Historisch Centrum wordt al sedert 2010 hard gewerkt aan de reconstructie van de bewoning in de 18e en 19e eeuw in onze streek, waaronder het oude Elsloo. Inmiddels is Elsloo al in kaart gebracht en zichtbaar op de website www.aezel.eu

De AEZEL- website https://aezel.eu is in maart 2023 vernieuwd en verbeterd. Naast een totale software-revisie zijn de keuze- en zoekmogelijkheden nu aanzienlijk verbeterd.
AEZEL biedt ook de mogelijkheid voor bijv. heemkundeverenigingen en particulieren om zelf verzamelingen (zoals audio-, foto-, film-, schilderijen-, tijdschriften-, boeken- en museale verzamelingen) en verhalen te plaatsen.

Je kunt op twee manieren zoeken, grofweg door op de website naar Geografie te gaan en vervolgens naar Minutenplans en kies daar de woonplaats, in dit geval Elsloo. Je kunt heel gedetailleerd inzoomen en kiest bijvoorbeeld voor het pand Maasberg 4 en je kunt zien hoe de kadastrale kaart in 1817 uitzag en middels het OAT zien wie daar in vorige eeuwen gewoond heeft! 

Maar je kunt ook gelijk gedetailleerd inzoomen via ZOEKEN, bijvoorbeeld "Janssen" in Elsloo en je krijgt dit resultaat >> 
Van daaruit kun je in de kaart klikken op de oranje gekleurde percelen en je krijgt de eigenaar en andere details anno 1842.
Interessant dat je ook kunt zoeken op beroep en je ziet waar bijvoorbeeld "schippers" woonden.
Ter oriëntatie staat in de kaart op de achtergrond standaard een topografische kaart met de actuele wegenstructuur, waarbij je kunt constateren dat in heel veel gevallen de oude veldwegen gevolgd zijn. Overigens kun je ook een andere achtergrond kiezen, zoals bijvoorbeeld een satelietkaart.

Kaart Elsloo 1817 700x438

De kaart dateert uit 1817 - klik voor vergroting - het spoorweg tracé werd er in latere jaren aan toegevoegd

Voor dit project wordt als basis uitgegaan van de eerste kadastrale kaarten die reeds in 1817 getekend zijn maar pas officieel zijn geworden in 1842.
Hierop staat iedere perceel, huis, straat, beek en poel precies uitgetekend en genummerd. Hoe de bewoning in 1842 was, is exact omschreven in de bij die tekening horende Oorspronkelijke Aanwijzende Tafels, kortweg OAT's genoemd. 
In de loop van de tijd is daar natuurlijk vaak en veel veranderd. Dit is vastgelegd in Persoonlijke Kadastrale Leggers, PKL's genoemd. Hierin is opgetekend wat er met elk perceel is gebeurd in de loop van de tijd zoals; vererving, koop, verkoop, opdeling, samenvoeging, etc.. Door deze veranderingen zijn natuurlijk ook de oorspronkelijk tekeningen gewijzigd. Door in de computer deze veranderingen over te tekenen en daaraan de veranderingen van eigenaar etc. etc. te koppelen wordt zichtbaar gemaakt hoe in de loop van de tijd Elsloo van enkele straten en weinige woningen verandert in een welvarend en prachtig maasdorp.

Om dit project ook in Elsloo uit te voeren zijn de bestaande gegevens van OAT's,  PKL's en Stambomen (opgebouwd uit persoonsgegeven van vroeger) ingevoerd in computerbestanden en daarna gekoppeld aan de kadastrale tekeningen. Zo is de bewoning van Elsloo in 1842 toegankelijkheid en inzichtelijk gemaakt.

KadastraleKaart 1842 700x1121

OAT uit 1842

Elsloo digitaal toegankelijk 
Zo zijn de gegevens van personen uit het verleden compleet beschikbaar in het “Stamboom Informatie Centrum Stein”. Ook alle OAT's zijn reeds gedigitaliseerd. Zelfs gegevens uit de tijd voor het kadaster (1757 tot 1800) zijn reeds toegankelijk gemaakt. Inmiddels zijn ook de PKL gegevens ingevoerd en de kadastrale kaarten van de jaren na 1800 ingetekend. Tientallen vrijwilligers hebben hier bijna een dagtaak aan, waaronder ook een aantal mensen uit Stein en Elsloo. 

Kijk ook eens op: 

Alle Limburgers

Nationaal Archief

Cultuurhistorie Stein in kaart gebracht

Historische Waardenkaart Stein

 Elsloo Aezel project 03

Archeologisch speerpunt "Verdronken kasteel" in Elsloo

Een verdronken kasteel uit de middeleeuwen. Je kunt het virtueel bezoeken op de plek waar het ooit stond: in Elsloo. Daar staat een nieuw archeologisch speerpunt: een ijzeren speer in het landschap die als toegangspoort naar het verleden dient. Met een mobiele telefoon duik je in de geschiedenis van het verdronken kasteel en is het zelfs in 3D te bekijken. Je vindt het verdronken kasteel en de speer hier >

Het archeologische speerpunt 6 in Elsloo is een van de 10 nieuwe speerpunten over het leven aan de Maas, die deel uitmaken van de Archeo Route Limburg. Download de Archeo Route Limburg 2.0 app gratis in de App store of Google play.

Opening
Het Speerpunt werd op vrijdag 6 mei 2022 officieel geopend en in gebruik gesteld door wethouder Gina van Mulken. Voorafgaand werd in het Streekmuseum de geschiedenis van het kasteel en omgeving toegelicht door Ellen Vreenegoor (Rijksdienst Cultureel Erfgoed) en Guus Peters (streekhistoricus). De app die middels een QR-code aan het speerpunt verbonden is, werd ter plaatse uitgelegd door Joep Steinhage (Limburg Marketing) Tenslotte droeg Roos Smeets haar prachtig gedicht over de Maas voor.

Archeo speerpunt Elsloo opening 06.05.2022

Kasteel onder water
Ooit was kasteel Elsloo een imposant bouwwerk waarmee de heer van Elsloo zijn macht kon afdwingen. Hij oefende controle uit over de omgeving en vroeg tol aan passerende schepen op de Maas. Maar uiteindelijk won de rivier het van het kasteel. De Maas schoof langzaam op en het kasteel verdween onder water. Daar bevinden zich de resten nu nog steeds. 

kasteel1.3

Foto boven: de resten van het kasteel in het midden van de Maas.

Foto boven: de resten liggen precies op de grenslijn tussen Nederland en België
(met dank aan www.ooitaandemaas.be - embedded)

Foto onder: de resten van het verdronken kasteel in de Maas met op de achtergrond de in 2010 gesloopte buurtschap De Hal nabij Kotem op de Belgische oever. Aangemeerd ligt het inmiddels ook opgedoekte voetveertje Elsloo-Kotem.

Elsloo Kasteelruine Maas Willem Pesch 001 2

Elsloo Kasteelruine Maas Willem Pesch 002

Onderwaterarcheologen
In 2004 onderzochten onderwaterarcheologen de restanten. Die waren in de loop van de eeuwen aardig verspreid geraakt, ook door de aanleg van het Julianakanaal. Maar de gestapelde stenen met de mortel er nog tussen laten in ieder geval zien hoe indrukwekkend het kasteel van Elsloo ooit geweest moet zijn. Althans, voor wie onder water gaat kijken. Vanaf 6 mei kun je ook met droge voeten de geschiedenis van het kasteel beleven. Het nieuwe archeologische speerpunt biedt elke voorbijganger de kans om via augmented reality op zijn telefoonscherm het verdronken kasteel te ontdekken. Hierbij wordt een digitaal beeld – vaak een 3D animatie – over de werkelijkheid geplaatst. Je verrijkt (augment) de fysieke wereld met digitale informatie.

Meer over het verdronken kasteel oftewel de burcht in de Maas > https://elsloo.info/kasteel-van-elsloo/213-deel-1-de-oude-burcht-van-elsloo-in-de-maas

Onder: Het slot van Elsloo in de Mase gefallen. (detail kaart van Graafschap Rekem 1620)

Kasteel Elsloo1628 1.1 2